Tijdens deze cursus wordt ingegaan op wat hoogbegaafdheid is, hoe je dit signaleert en hoe je ermee omgaat in de basisondersteuning op je eigen school. We geven achtergrondinformatie en verbinden deze aan praktische voorbeelden en toepassingen. De cursus bestaat uit drie bijeenkomsten en een aantal huiswerkopdrachten met leessuggesties.

Voor deze vernieuwde cursus en de leessuggesties hebben we ons laten inspireren door het nieuwe “Basisboek Hoogbegaafdheid voor PO en VO” dat alle scholen in Nederland recent hebben ontvangen (https://kenniscentrumhb.nl/basisboek/).

De volgende thema’s zullen aan bod komen:

•   Herkennen en signaleren van (hoog)begaafde leerlingen
•   Onderpresteren
•   De coachende rol bij het leerproces en welbevinden
•   Passend lesaanbod (compacten en verrijken)

 

Resultaat:

Na het volgen van deze cursus ben je in staat (hoog)begaafde leerlingen te herkennen en signaleren om ze vervolgens pedagogisch en didactisch op ondersteuningsniveau 1 en 2 te kunnen begeleiden.

 

Als docent/ mentor wil je dat leerlingen zelfstandig aan de slag gaan met de leerstof, overzicht behouden, en zichzelf bijsturen allemaal gericht op de te behalen leerdoelen. Dit zijn allemaal activiteiten die in verband worden gebracht met zelf regulerend leren, activiteiten waarbij de leerling richting geeft aan eigen gedrag, gedachten en gevoelens. In deze training gaan we in op de vaardigheden die daarbij horen.

De eerste bijeenkomst is algemeen van aard waarbij we naar het totaal plaatje kijken van deze vaardigheden. In de tweede bijeenkomst kijken we naar het concept ’actief leren’ uitgaande van de werking van het geheugen. Centraal staan leer activiteiten en strategieën die het geheugen ondersteunen. De derde bijeenkomst draait om leergedrag, welke factoren spelen mee in het gedrag van de leerling bij het aansturen van het eigen leren. Je kunt hierbij denken aan diverse motivatie theorieën en het zelfbeeld van leerlingen.

De drie bijeenkomsten vormen samen een geheel en zijn opgebouwd vanuit onze ervaringen in het begeleiden van leerlingen bij Echt. Je gaat onder begeleiding aan de slag met opdrachten die ook onze leerlingen uitvoeren, deze zijn daarna toepasbaar in je eigen praktijk.

Meta en Marjolein zijn twee lezende bovenbouwleerkrachten. De afgelopen jaren hebben zij in hun klassen veel ingezet op leesplezier en het creëren van leesmotivatie. Als gevolg daarvan zien ze dat leerlingen meer (uit zichzelf) zijn gaan lezen. Leuke bijkomstigheid: ook de resultaten voor (begrijpend) lezen schieten omhoog!

Wil jij ook meer doen met kinderboeken in jouw groep? En kinderen op een laagdrempelige wijze aan het lezen krijgen? Wij geven je handige tips die direct toepasbaar zijn in de klas!

Om half negen ‘s ochtends is het muisstil in de school, de kinderen lezen dan met plezier allerlei boeken. De kinderen vinden dit een heerlijk begin van de dag. Dit half uur staat in het teken van leesplezier. Lukt het niet zo goed om een boek te kiezen? Dan helpen de leerkrachten mee zoeken. En is het half uur voorbij? Dan mogen kinderen (maar ook de leerkracht) een boek promoten. Dit kost vaak maar een paar minuten en is heel waardevol. Kinderen raken daardoor geïnspireerd en zo belanden boeken zelden in de schoolbibliotheek, maar gaan ze vaak van hand tot hand. Daarnaast is er ‘het boek van de week’ en zetten Meta en Marjolein ‘vergeten boeken’ in de spotlights. De deuren hangen vol met boekenmonsters waarop leerlingen hun boekentips delen. Groep 7 en 8 lazen een boek samen. De ene keer met de groep hardop en om de beurt. De andere keer krijgen de kinderen een aantal hoofdstukken op om rustig zelf te lezen. We bespreken telkens wat we hebben gelezen. Ook doen we voorspellingen. De vragen van de vertel eens-aanpak van Aidan Chambers zijn ook goed inzetbaar. Daardoor stel je eens andere vragen, waar jezelf misschien niet aan gedacht had. Dit leidt tot boeiende gesprekken en er wordt dieper ingegaan op het verhaal. De leerkrachten zijn een instagramaccount (@liefdevoorkinderliteratuur) gestart om andere leerkrachten te motiveren meer te doen aan het bevorderen van het leesplezier op school.

Voor Gameeleon vertellen Meta en Marjolein de geheimen van hun aanpak waardoor leerlingen bij hen in de klas écht meer gaan lezen, en dan ook nog de resultaten voor begrijpend lezen stijgen. Kom je ook?

Spelen is niet voor elk kind vanzelfsprekend. Kinderen met een ontwikkelingsvraag ‒ mogelijk verbonden aan een autismespectrumstoornis, ADHD, een licht verstandelijke beperking, een visuele of auditieve beperking, een taalontwikkelingsstoornis of een ernstige meervoudige beperking ‒ hebben vaak ondersteuning nodig om tot spel te komen. Hoe begeleid je deze kinderen zodat ook zij spel kunnen ontdekken, beleven en erin kunnen groeien?

In deze training naar aanleiding van het boek Als spelen een uitdaging is reikt Wilna van den Heuvel een methodiek voor spelbegeleiding aan, die aansluit bij de unieke behoeften van deze kinderen. Met de methodiek kun je kinderen begeleiden om ‘beter’ te gaan spelen, wat weer effect heeft op de totale ontwikkeling. Deze praktijkgerichte en mede door wetenschappelijk onderzoek ondersteunde aanpak wordt al jaren succesvol toegepast binnen onder andere Spel aan Huis en de opleiding Spelagogiek, en is opgenomen in de databank van het Nederlands Jeugdinstituut.

Wilna van den Heuvel heeft jarenlange ervaring in het (speciaal) onderwijs en als spelagoog. Ze gaf les bij diverse (post-)hbo-opleidingen, waaronder Spelagogiek en Speltherapie, en werkte met kinderen met uiteenlopende ontwikkelingsvragen. Daarnaast is zij actief betrokken bij de praktijk en de scholing van professionals in spel en spelbegeleiding.

In deze praktische training vergroot je het taalplezier en de taalbetrokkenheid van alle leerlingen, ook van meertalige leerlingen en leerlingen met een beperkte woordenschat. Deze training geeft je taalonderwijs een creatieve boost en sluit aan bij de nieuwe kerndoelen waarin volop aandacht is voor de creatieve kant van taal, meertaligheid en de rijkdom van kinderboeken.

Je krijgt achtergronden over het creatieve proces en een effectieve aanpak van creatief taalonderwijs. Daarbij krijg je tips hoe je dit kunt koppelen aan beginnende geletterdheid, rijke teksten en meertaligheid. Je doet veel nieuwe ideeën op voor opdrachten en werkvormen die je direct kunt toepassen in je lessen. Taalplezier gegarandeerd!

Trainers

De training wordt gegeven door Annemarie van den Brink en Trea Scholten. Trea en Annemarie zijn docent creatief schrijven bij Tools voor taal en auteurs van o.a. Creatief met taal – 40 lessen met tips voor rijke teksten en meertaligheid (Uitgeverij Coutinho, 2024)

Iedereen kan meelezen

Rijke teksten voor de hele groep

Kader:

Wat zeggen de nieuwe kerndoelen over tekstbegrip?

• De school stimuleert het gebruik van rijke teksten over inhoudelijke thema’s.
• De leerling begrijpt teksten en kan erop reflecteren.
• Mens en Maatschappij en de andere WO-leergebieden hangen met elkaar samen.
• Door rijke teksten over de inhoud van zo’n leergebied te lezen en erover te spreken en te schrijven, vergroten leerlingen hun begrip van de wereld.         

Dat klinkt waarschijnlijk de meeste onderwijsprofessionals goed in de oren. Alleen, hoe doe je dat nu concreet? Hoe geef je een effectieve begrijpend leesles, waarbij je recht doet aan de verschillende niveaus in je groep (sterkere en zwakkere lezers)? Hoe betrek je meertalige leerlingen erbij?

En, last but not least: hoe weet je of je een goede tekst te pakken hebt?

Deze vragen komen aan bod in de workshop. Het programma bestaat uit 2 middagen, waarbij we uiteraard ook praktisch aan de slag gaan met het maken van een leesles

In deze twee-middaagse training richten we ons op de essentie van verlies en rouw. Je doet kennis en vaardigheden op die onmisbaar zijn bij het begeleiden van leerlingen, ouders en collega’s met een verlieservaring. Hierbij kijken we naar verlies in de breedste zin van het woord omdat ieder verlies ingrijpend kan zijn en dus effect op de ontwikkeling kan hebben: echtscheiding, het verlies van naasten, gezondheid, werk, woonplaats, vriendschap, etc. Daarmee vormt deze training een goede basis aan kennis en praktische tips die je kunt toepassen in het onderwijs. Onderwerpen die aan bod komen zijn onder andere:

• Wat is rouw, welke rouwtaken zijn er?
• De impact van een rouw en verlies bij kinderen en jongeren
• Het handelen en begeleiden vanuit het belang van het kind
• Omgaan met rouw binnen de groep of klas
• Het aangaan van gesprekken met ouders
• Voorbeelden van protocollen

Tijdens de training zullen ook veel elementen uit theorieën van Prof. dr. Manu Keirse naar voren komen. Hij heeft veel kennis met mooie metaforen en verschillende begeleidingsvormen ontwikkeld op het gebied van verlies en rouw.

Verder is er ruimte voor persoonlijke vraagstukken en praktische oefening.

Zonder relatie geen prestatie…

Wat we vaak wel “voelen” bevestigt de wetenschap: Een goede leerkracht-leerlingrelatie is van groot belang, voor zowel de leerkracht als de leerling. Sterker nog, het is het fundament van wat er verder nodig is op het gebied van pedagogisch-didactisch handelen.

Wil je:

• meer weten over waarom de leerkracht-leerlingrelatie zo belangrijk is?
• weten risicofactoren er aan de leerling- en leerkrachtkant zijn?
• taal en tools die je kunt inzetten om deze relatie te bevorderen (als leerkracht én als begeleider)?

Dan is deze training wat voor jou!

 

Voorafgaand aan de training volg je je een e-learning. Deze is in eerste instantie bedoeld voor begeleiders, maar je kunt hier ook als leerkracht veel uithalen! De e-learning kost ongeveer 4 uur tijd.

Tijdens de training gaan we o.a. verder in op wat er bij de e-learning is behandeld, zoals de interventie “LLInC” (leerkracht leerling interactie coaching). LLInC wordt ingezet om de negatieve beleving van een professionele opvoedrelatie middels relatiegerichte reflectie te verhelpen. Dit wordt gedaan door het bekijken van beeldmateriaal en oefenen met vragen die je kunt stellen om relatiegerichte reflectie op te roepen.

Goed om alvast te weten: LLInC wordt geboden vanuit Unita en kan ingezet worden als de professionele opvoedrelatie onder druk staat.

In deze training werk je aan het creëren van een veilige basis. Je leert hoe je omgaat met gedrag, spanningen en conflicten op een manier die werkt — in de klas én in het team.

Geen theorie alleen, maar concrete handvatten die je direct kunt gebruiken.

Je leert onder andere:

• Werken aan een veilige basis
• Omgaan met gedrag en escalaties
• Herstelgericht werken in de praktijk
• Verbindende communicatie

Als intern begeleider of kwaliteitscoördinator ben je onder andere verantwoordelijk voor het coördineren van de zorg voor leerlingen met speciale behoeften en het monitoren van de ontwikkeling van leerlingen. Dit in samenwerking met de leerkrachten. Zo ook voor het rekenonderwijs.

Hoe beter het rekenonderwijs in een doorgaande lijn in de school staat, hoe minder leerlingen problemen met rekenen zullen ondervinden.

We gebruiken het landelijk protocol Ernstige Rekenproblemen en Dyscalculie (ERWD) als leidraad. We nemen de onderwijsbehoeften van de leerlingen met een rekenachterstand als uitgangspunt en kijken wat deze leerlingen van de leerkracht nodig hebben en wat jouw rol als Intern begeleider of rekencoördinator hierin kan zijn.

 

De volgende vragen worden beantwoord:

Hoe werkt het ERWD protocol en wat zijn de pijlers van dit protocol?

Wie is waarvoor verantwoordelijk binnen de school?

Hoe houden we zicht op de rekenontwikkeling bij kinderen met rekenproblemen?

Op welke manier kan de intern begeleider de leraar ondersteunen?

Wat is het belang van vroegtijdige signalering?

Op welke manier monitoren, toetsen en observeren we in school?

Hoe zetten we in op een doorgaande lijn in de school?

Wanneer wel of niet op een eigen leerlijn?

Wanneer een dyscalculieverklaring?

 

Tijdsinvestering: 1 bijeenkomst van 2 uur op 

 

Doelgroep: Intern begeleiders en rekencoördinatoren

 

Bronnen:

Protocol ERWD: www.erwd.nl

Aan de slag met rekenproblemen: M. van Oostendorp (deel 2)

Berekend: A.J.J.M. Ruijssenaars 

Zorgplan dyscalculie en rekenproblemen: M. van Oostendorp

Rekengesprekken voeren: J. Kaskens